Założyciel miasteczka. Największy kolonizator Pobereża bracławskiego: 170 miast, 740 wsi, 12 starostw. Wzniósł twierdzę Kudak, zamek w Brodach. Żonaty z Krystyną Lubomirską (1619) — związek, który po stuleciu zdecyduje o losie majątku.

27 lutego 1637 r. — otrzymał od króla Władysława IV przywilej na lokowanie 8 miast na prawie magdeburskim «dla obrony Królestwa przy Szlaku Kuczmańskim, w województwie bracławskim». Dokument — formularz-blankiet z pustymi miejscami na nazwy: «z okienkami, na wpisanie przezwiska Miast, które sadzone będą». Miastkówka prawdopodobnie — jedno z tych ośmiu miasteczek.

Syn Stanisława. Przez małżeństwo z Joanną Barbarą Zamoyską (1642, posag 800 000 zł) dołączył Szarogród, Krasne, Raszków. To właśnie on w 1646–47 r. odebrał Bohdanowi Chmielnickiemu chutor Subotów — jedna z przyczyn powstania kozackiego.

W rejestrze podymnym z 1664 r. Miastkówka jest jeszcze zapisana jako «p. Koniecpolskiego, wojewodzica Sędomirskiego» — choć Aleksander zmarł w 1659 r. Faktycznym właścicielem — jego syn Stanisław Samuel.

Ostatni z głównej linii rodu. Bezdzietny. Przed śmiercią przekazał wszystkie majątki stryjecznemu bratu Janowi Aleksandrowi. W jego rejestrze z ok. 1672 r. (Connotatio Dobr) Miastkówka — w trakcie Bohowym (dochód 42 000 zł/rok), Kamionobród — w trakcie Dniestrowym. Dwa trakty razem — 77 miast, 50 wsi.

Oblata Donacyi (Przyłecki, s. 375–379) Akt darowizny Stanisława Samuela — przekazanie majątków stryjecznemu bratu.

Przyłecki S., Pamiętniki o Koniecpolskich (Lwów, 1842), s. 375–379

Bezdzietny. Na jego pogrzebie «rozbito herby» — obrzęd wygaśnięcia rodu. Majątki ukraińskie w znacznej mierze opustoszałe po okupacji osmańskiej (1672–1699).

Sotnik sotni miastkowskiej w Rejestrze Wojska Zaporoskiego z 1649 r. (259 kozaków). W 1654 r. Paweł z Aleppo widzi go jako «pułkownika Michaiła», który stoi z wojskiem «для надзора за границей страны ляхів, Молдавіі і страны татаръ». Pułkownik bracławski do ok. 1666 r.

Formalnie Miastkówka — własność Koniecpolskich. Lecz realna władza — w rękach kozackiego pułkownika: sąd, obrona, administracja. Koniecpolscy daleko, twierdza — tutaj.

Syn Mychajła. Miastkówka — «jego majętność» (Lehun).

W 1708 r. przebudował w kamieniu cerkiew Zwiastowania — tę samą, którą widział Paweł z Aleppo w 1654 r. Ściany na sążeń grubości (ok. 2 m), pierwotnie 4 kopuły. Cerkiew przetrwała siedem spaleń od Tatarów — i stoi do dziś.

Podarował Ewangelię (drukarnia Ławry Kijowsko-Peczerskiej, 1697) z napisem: «дана є в місто М'ястківку його маєтності до храму Благовіщення року 1708».

Po Połtawie (1709) zesłany na Syberię jako mazepińczyk. Miejscowa tradycja końca XVIII w. utrzymywała, że miasteczko «założone w końcu XVI w. przez pułkownika Zelenskiego» — kozacka pamięć starła szlacheckich Koniecpolskich.

Pierwszy Lubomirski, który nabył klucz miastkowski. Około 1724 r. otrzymał majątki wygasłego rodu Koniecpolskich. W 1744 r. Trybunał Lubelski potwierdził własność wobec roszczeń Chałaimów.

Cały kompleks majątkowy zwał się «włość krasieńska» — 7 kluczy, od 3 mil od Winnicy do Jahorlika na granicy, trzy powiaty. Miasteczka: Busza, Raszków, Józefgród, Sawrań, Czeczelnik, Cekinówka, Kruta, Miastkówka, Rybnica, Tomaszpol — «okolone niezliczoną liczbą wsi, słobód i futorów». Do 1672 r. liczono tu 61 miasteczek i 99 wsi.

Po śmierci Jerzego Aleksandra (1735) majątki podzielili dwaj synowie: Stanisław (1704–1793, przyszły wojewoda kijowski) i Józef (1704–1755, podstoli wielki litewski).

Wzniósł murowany kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w 1747 r. — z cegły na kamiennych fundamentach, ze skarbcem i zakrystią. Założył fundusz 800 zł pol. na utrzymanie proboszcza, dołożył ziemię orną, łąki i grunt. Trzy ołtarze: główny drewniany, boczne malowane al fresco. Drewniana dzwonnica z trzema dzwonami.

Józef zmarł bezdzietnie w 1755 r. — klucz miastkowski w całości przeszedł do brata Stanisława.

1751 r. — akt fundacyjny Pawłoczy (15.XI.1751) nazywa «Józef Lubomirski, Hrabia na Wiśniczu… Miastkowce, Tomaszpolu, Raszkowie, Sawraniu…». To ostatecznie potwierdza: Miastkówkę w 1751 r. trzymał właśnie ten Józef (†1755), a nie jego imiennik-bratanek (1751–1817), który ledwo co się urodził tegoż roku.

Schematyzm 1831 r. (Szczepaniak, s. 135–136) Zapis o kościele Miastkówki: fundator — książę Józef Lubomirski, 1747 r.

Szczepaniak J., Diecezja kamieniecka (2019); DAChmO, ф. 685, оп. 4, спр. 23

Brat Józefa. Odziedziczył Miastkówkę po jego bezdzietnej śmierci (1755). Żona — Ludwika Honorata Pociej h. Waga. Miał 7 dzieci, wśród nich Józef Aleksander (1751–1817, kasztelan kijowski) — imiennik stryja, który kontynuował fundatorską tradycję (murowany kościół w Czeczelniku, 1786).

W 1760. latach Stanisław masowo wyprzedawał majątki. W 1766 r. sprzedał Krasne z 9 wsiami Piaskowskiemu (ESU). Klucz miastkowski przeszedł do Antoniego Bielskiego — prawdopodobnie drogą kupna, ale aktu nie odnaleziono.

Antoni Bielski herbu Jelita, z Olbrachcic. Łowczy nadworny koronny (od 1750), starosta czerwonogrodzki, hrabia austriacki od Marii Teresy (1778), kawaler orderu Orła Białego (1782). Główna rezydencja — Pieniaki (dziś rejon brodzki, obwód lwowski).

Żona — Tekla z Kalinowskich, córka Ludwika Kalinowskiego, starosty winnickiego (Bracł. XVII f. 1992). To małżeństwo połączyło magnata galicyjskiego z kręgiem winnickim — ziemianami Bracławszczyzny. Przez teścia-starostę Bielski wszedł w region, w którym po kilku latach nabędzie Miastkówkę.

Boniecki (Herbarz Polski, T. 1, s. 254–255) podaje pełny rodowód Bielskich h. Jelita z Olbrachcic: ród pochodzi z Olbrachcic i Lebiediówki (Gr. Lwows. 1753–1762). Antoni nie miał synów — «nie pozostawił męskiego potomstwa» (Boniecki, T. 1, s. 236). Same córki: Aniela (× Miączyński), Franciszka (× Ignacy Stempkowski), Julianna (× Dzieduszycki).

Marczyński (1823) stawia w łańcuchu właścicieli: «należała dawniey do Xiążąt Lubomirskich i Bielskich». Schematyzm 1831 r.: współfundator restauracji kościoła (1785) wraz z Mikołajem Jaroszyńskim. Zapisał 1600 zł na dwóch wikariuszy «na dobrach kolatorskich» — co potwierdza jego status kolatora (patrona) majątku.

Jak Miastkówka trafiła do Bielskiego od Lubomirskich — nie wiadomo. Aktu kupna/sprzedaży nie odnaleziono. Zmarł 28.II.1789 w Pieniakach, bez synów — dwa lata później Miastkówka jest już w rękach Jaroszyńskiego. Prawdopodobnie — drogą kupna od córek-spadkobierczyń albo przez wcześniejszą umowę (Jaroszyński był już współfundatorem w 1785).

Boniecki, Herbarz Polski, T. 1, s. 254–255 Rodowód Bielskich h. Jelita, z Olbrachcic. Antoni: łowczy nadworny koronny, hrabia austriacki.

Boniecki A. Herbarz Polski. T. 1. Warszawa, 1899

Pierwszy udokumentowany jedyny właściciel Miastkówki po Lubomirskich. W 1791 r. Tabula krajowa (Lwów) odnotowuje go jako jedynego właściciela (CDIAL, ф. 166, оп. 13, спр. 360, 6 k., po łacinie).

Deputat Sejmu Wielkiego (1790) z województwa bracławskiego — pierwszy na liście posłów Bracławszczyzny (VL T.9). Kawaler orderu Orła Białego (1792). Podczaszy bracławski.

W 1791 r. konstytucja „Sejmiki" włączyła Miastkówkę jako jedną z 8 parafii powiatu bracławskiego — obok Bracławia, Tulczyna, Raszkowa i Bałty.

Volumina Legum, T. 9 (1791) Konstytucja „Sejmiki": Miastkówka — jedna z 8 parafii powiatu bracławskiego.

Volumina Legum. T. IX. Kraków, 1889

Boniecki (Herbarz Polski, T. 8, s. 269–270) podaje pełny rodowód Jaroszyńskich. Ojciec — Zachariasz Jaroszyński (1700–1774), podstoli winnicki — z tego samego kręgu winnickiego, co teść Bielskiego (Kalinowski, starosta winnicki). Żona — Marianna z Kordyszów (DW. 104 f. 724).

Boniecki wprost nazywa Mikołaja «właściciel Miastkówki».

Zmarł w Miastkówce 2 października 1805 r.

Boniecki, Herbarz Polski, T. 8, s. 277–278 Rodowód Jaroszyńskich. Mikołaj — «właściciel Miastkówki». Dzieci Jana rodzą się w Miastkówce (1836, 1841).

Boniecki A. Herbarz Polski. T. 8. Warszawa, 1905

Syn Mikołaja. Według Marczyńskiego (1823): 1130 dusz męskich w samej Miastkówce (~2260 mieszkańców) plus 5 przysiółków — Bołhany, Chrystyska, Szarapanówka, Wysoka Grobla, Żydówka.

Dzieci rodziły się w Miastkówce: Witold (1836), Zygmunt (1841) — Miastkówka była nie tylko majątkiem, lecz gniazdem rodowym.

Trzykrotnie żonaty: Anna Malczewska (rozwód), Barszczewska, Julia Tyzenhauzówna.

Boniecki, T. 8, s. 270 Jan — «właściciel Miastkówki, Stawek i Haraczkówki, marszałek olgopolski».

Boniecki A. Herbarz Polski. T. 8. Warszawa, 1905

Jan zmarł w 1842 r. Według herbarzy polskich (Boniecki) czterej synowie podzielili majątki ojca — i żaden z nich nie jest tam zapisany wprost jako «właściciel Miastkówki»: Konstanty otrzymał Szarapanówkę, Witold — Horaczkówkę, Zygmunt — Stawki. Stąd dawniejsza hipoteza, że Miastkówka przypadła najstarszemu, Konstantemu.

Rosyjskie akta archiwalne tę lukę zamykają. DAChmO f. 241 (inwentarze reformy Bibikowa, 1845–1851) prowadzą cały majątek jako własność «spadkobierców obywatela Jana (Iwana) Jaroszyńskiego» — dziewięć obiektów: miasteczko Miastkówka, przysiółek Marianówka, Nowy i Stary folwark miastkowiecki, Żydówka, Wysoka Grobla, Nowa i Stara Horaczkówka, Stawki.

Konkretne imię podaje DAWO f. 468 op. 1 spr. 364: «Sprawa o intromisję do majątku miastkowieckiego obywatela Henryka Jaroszyńskiego», 1856–1860 — sądowa intromisja (wprowadzenie w posiadanie) właśnie majątku miastkowieckiego. Zatem po Janie majątek przeszedł prawnie na Henryka Jaroszyńskiego — pierwszego z imienia wymienionego właściciela Miastkówki po ojcu (spadkobierca Jana; prawdopodobnie ów «czwarty syn» nie wymieniony w herbarzu — wymaga sprawdzenia z genealogią w samej sprawie).
W 1849 r. Epsztein odnotowuje Walerię Jaroszyńską (żonę Konstantego, z d. Budzyńska) z ok. 2991 duszą.

Po 1863 r. — powstanie styczniowe. Majątki Jaroszyńskich z trzech kluczy (n.-konstantynowskiego, tywrowskiego, miastkowskiego) przeszły do hrabiego Koczubeja. Dla klucza n.-konstantynowskiego (9171 dziesięcin) SG pisze wprost: «z rozporządzenia rządu przymusową sprzedażą» — z rozporządzenia rządu, po 1863 r. Dla Miastkówki SG odnotowuje tylko «dawniej Jaroszyńskich», bez szczegółów mechanizmu. Zygmunt (ur. w Miastkówce 1841) wyemigrował do Galicji.

Epsztein, poz. 1021 Jaroszyńska — zapis majątku Miastkówka w rejestrze ziemian.

Epsztein T., Spis ziemian (Warszawa, 2001)

Po powstaniu styczniowym (1863) majątki Jaroszyńskich z trzech kluczy przeszły do hrabiego Koczubeja. Dla klucza n.-konstantynowskiego (9171 dziesięcin) SG pisze wprost: «z rozporządzenia rządu przymusową sprzedażą» — przymusowa sprzedaż z rozporządzenia rządu. Dla Miastkówki SG odnotowuje tylko «dawniej Jaroszyńskich», bez szczegółów mechanizmu.

SG (1885) i Sicinski (1901) jeszcze wskazują „Koczubej" jako właściciela. Natomiast Gulldman (1898) już odnotowuje Tereszczenko — zatem przejście nastąpiło gdzieś między 1885 a 1898.

Majątek kupił jej ojciec — przedsiębiorca Fiodor Tereszczenko (ESU: «W 2 poł. XIX w. M. kupił przedsiębiorca F. Tereszczenko»; miejscowa tradycja znała go jako „F.A. Tereszczenko"). W momencie odnotowania przez Gulldmana (1898) jako właścicielka zapisana jest już córka — Natalia Fiodorowna (prawosławna, szlachcianka guberni kijowskiej, mieszkała: Kijów, ul. Aleksiejewska, d. 3). Majątek: Miastkówka z folwarkiem Mordyt, w. Marianówka, w. Łysohirka. Łącznie 3550 dziesięcin (ornej 2618, lasu 726½, gruntów osiedlowych 80½). Zarządca — Siemion Teofanowicz Chyżyński.

SG (1885) i Sicinski (1901) piszą «Koczubej», ale Gulldman (1898) już odnotowuje Tereszczenko. Sicinski pracował z dokumentami parafialnymi, Gulldman — z oficjalnymi rejestrami ziemskimi.

Gulldman, Pomestnoe ziemlewładienije (1898), s. 224 Miastkówka — Tereszczenko N.F., 3550 dziesięcin.

Гульдман В.К. Поместное землевладение в Подольской губерніи. Каменец-Подольский, 1898

ESU: «ostatnia właścicielka — ziemianka N. Uwarowa (Tereszczenko)». Podwójne nazwisko wskazuje na małżeństwo Tereszczenkowej z rodziną Uwarowów.

Według źródeł genealogicznych (Geni.com, Rodovid), Natalia Fiodorowna Tereszczenko (ur. 1890) w 1910 r. wyszła za mąż za Siergieja Siergiejewicza Uwarowa, marszałka szlachty powiatu berdyczowskiego. Jeżeli to ta sama osoba — miejscowa tradycja, która znała i „Tereszczenków", i „Uwarowów", — miała rację: to jedna rodzina przez małżeństwo.

Status: hipoteza. Źródła pierwotnego (aktu ślubu, księgi szlacheckiej, aktu na majątek) nie odnaleziono. Potrzebna weryfikacja.